21 grudnia 2011 r.
Osoby zatrzymane uzyskają prawo do pisemnego pouczenia o przysługujących im prawach
Osoby podejrzane lub oskarżone o popełnienie przestępstwa na terenie UE uzyskają prawo do informacji o swoich prawach procesowych. Pouczenie takie powinno zostać sformułowane w sposób zrozumiały i przystępny. Parlament Europejski przyjął we wtorek dyrektywę, zgodnie z którą osoba zatrzymana lub aresztowana uzyska pouczenie o prawach – w tym o prawie do odmowy składania zeznań, dostępu do pilnej pomocy medycznej oraz powiadomienia bliskich – o które upomnieli się deputowani.
Nowa dyrektywa, której zapisy PE uzgodnił już z państwami członkowskimi, ustanawia minimalny, wspólnotowy poziom praw procesowych. W obecnym stanie prawnym, osoby zatrzymane nie mają pewności jakie informacje o ich prawach zostaną im przekazane i w jakiej formie. W niektórych krajach przepisy zobowiązują tylko do ustnego poinformowania o przysługujących prawach, w innych natomiast przekazywane one są na piśmie, ale często w sposób zbyt techniczny i niezrozumiały, albo wyłącznie na wyraźne życzenie osoby zatrzymanej.
Podstawowe informacje jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem
Osoby podejrzane lub oskarżone o popełnienie przestępstwa uzyska prawo do niezwłocznej informacji o tym, jak w świetle prawa krajowego stosuje się prawa procesowe, takie jak:
- prawo do adwokata;
- prawo do informacji o wszelkich uprawnieniach do bezpłatnej porady prawnej i o warunkach jej uzyskania;
- prawo do informacji o oskarżeniu,
- prawo do tłumaczenia ustnego i pisemnego;
- prawo do odmowy składania zeznań.
Informacje na temat przestępstwa, którego popełnienie zarzuca się danej osobie podejrzanej lub oskarżonej, należy przekazać tej osobie niezwłocznie, najpóźniej przed jej pierwszym oficjalnym przesłuchaniem.
Pisemne pouczenie w przypadku aresztu
Osoba zatrzymana lub pozbawiona wolności otrzyma niezwłocznie pisemne pouczenie o następujących prawach:
- prawie dostępu do materiałów sprawy;
- prawie do poinformowania władz konsularnych oraz jednej osoby;
- prawo dostępu do pilnej pomocy medycznej;
- prawo do informacji na ile godzin lub dni osoba ta zostanie pozbawiona wolności, zanim zostanie postawiona przed organem sądowym.
Osoba zatrzymana lub pozbawiona wolności uzyskuje możliwość zapoznania się z pouczeniem o prawach oraz zatrzymania go w swoim posiadaniu przez cały okres pozbawienia wolności.
Pouczenie o prawach zawierać musi również informacje o możliwościach zakwestionowania legalności aresztowania, rewizji decyzji, lub zwolnienia tymczasowego. Pouczenie o prawach powinno być napisane prostym i przystępnym językiem
Kiedy dyrektywa wejdzie w życie państwa członkowskie będą miały dwa lata na dostosowanie przepisów krajowych do jej zapisów.
Wielka Brytania i Irlandia poinformowały, że implementują zapisy do swojego systemu prawnego. Dania jest jedynym członkiem UE, który skorzystał z prawa nie stosowania przepisów dyrektywy.
Źródło: Parlament Europejski
Podobne artykuły
- Biuletyn – sesja plenarna (Bruksela) 7-8 października 2009
- Przesłuchanie kandydatów na Euroombudsmana
- Potrzebne zmiany w litewskich przepisach o ochronie nieletnich
- Druga kadencja Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w służbie obywatelom
- Akcja informacyjna europosłów PO dla podróżujących samolotami


