Jarosław Wałęsa

Grupa EPL Parlament Europejski

17 marca 2011 r.

Połowy halibuta grenlandzkiego oraz plamiaka w rejonie Svarbaldu

W ostatnich latach spotykamy się z narastającym problemem nieuzasadnionego zawłaszczania sobie kwoty połowowej halibuta grenlandzkiego w rejonach Svalbardu przez porozumienie norwesko-rosyjskie.

W 2009 r. Norwegia i Rosja podzieliły między sobą, bez wzięcia pod uwagę interesu innych państw łowiących w rejonie Svarbaldu, kwotę 15 tysięcy ton halibuta grenlandzkiego. 96 % powyższej kwoty zostało podzielone między Norwegię i Rosję na połowy ukierunkowane halibuta, pozostawiając 4 % pozostałym krajom poławiającym w tym rejonie – jedynie w ramach przyłowu.

Podczas negocjacji pomiędzy UE a Norwegią w 2010 r. strona norweska zapowiedziała, iż podobne uregulowania zamierza zastosować w przypadku kwot plamiaka w rejonie Svarbaldu.

Jeśli przykład halibuta będzie wzorem metodologii podziału kwoty plamiaka pomiędzy Norwegią i Rosją, ponownie interesy państw trzecich zostaną pominięte, a państwa te zostaną narażone na utratę praw połowowych w rejonie Svalbardu.

Traktat Spitsbergeński z 1920 r. do swobodnego wykorzystywania zasobów naturalnych tego regionu przez sygnatariuszy, w tym prawo do rybołówstwa, nie wspomina natomiast o wyjątkowych przywilejach dla strony norweskiej czy rosyjskiej. Swobodna interpretacja postanowień Traktatu a w zasadzie nieprzestrzeganie jego postanowień wynika z niejasnego do dziś statusu prawnego tego rejonu.

W zaistniałej sytuacji strona norwesko-rosyjska ignoruje gwarancje zapewniane Traktatem Spitsbergeńskim, który precyzyjnie reguluje prawa sygnatariuszy. Swoje prawa egzekwuje jednak odnosząc się do Konwencji z Montego Bay z 1982 r. będącej jedynie zbiorem ogólnych zasad nowoczesnego prawa morza.

Czy w świetle prawa międzynarodowego norwesko-rosyjskie porozumienie może ignorować podstawowe założenia historycznego Traktatu Spitsbergeńskiego (będącego w tym przypadku prawem pierwotnym), zawłaszczając dla siebie większość kwoty połowowej halibuta grenlandzkiego?

Jakie kroki zamierza podjąć Komisja, aby zapewnić sprawiedliwy podział kwot połowowych dla rybaków z pozostałych państw?